ال اوسته کیمین الی؟!!…

سایین هادی قاراچای جنابلاری و

اونون لومپنجیک دوستلارینا…

:: م. خزرلی

رميشله دوموشون تله­سينه دوشن مميش، ائله بيليردي کي، ورگاني سويا وئرسه، هر نه يئرينه دوشه­جک. هر نه يئرينه دوشدو. هاديشلا ايسي بي اؤز نکوارلاري شوخوملانماسين دئيه، مميشين نکوارين شوخوملاديلار. هوموش بي ده، کؤهنه بئل کولونگونو گؤتوررکن، هادیشلا ایسی بیی دستکله­ييب، اونلارين داليندا دستامازسيز نامز قيلدي.  

  هله بيزيم بو لالازر خانيم دا اؤزونو باشلارا قاتيب، قاتيلماق ايسته­ييردي هاديشلا ايسي بيه. ائله بو آندا رميشين اعصاب مصابي بير بيرينه­دييب، هر نه­يي ووردو بير - بيرينه. يئرري - ديبلي نکوارلارين شوخوملادي هاميسي­نين. آما يئنه حيرصي سويوياندان سونرا اؤز-اؤزونه - هله بونلارين نکوارلاريني شوخوملاماق ياخشي اولماز- دئييب، بير آز - ماز فيکرلشدي. هر نه­يي يئنه ده يئرينه سالدي.  

  قاييداق مميشه، بير زامان اونون باشينا آند ايچيرديلر. همدان اوزاق، کرکي يوخون دئييب، اونو کيروه - کيروه دئيه چاغيريرديلار. آنجاق رميشله دوموشون اوجباتيندان بوتون عالم قاريشدي. قاريشقا دوه­نين بوينونا آتيلدي، خانيش داها گاميشدان دانيشمادي. بايريش هميشدن سوفاريش يوللادي کي آمانين بير گونودور منيمله ايشلري اولماسين. آخي بو بايريشا دئين يوخدو سن نئچه دن بيرسن؟!! هئچ سني سايا سالان وار؟!! سن ساي گؤرک فلک نه سايير. فلک سایدی و بو نارسيسزم نوخوشلوغو توتان دوستلاريميز، نارسيسيزم نوخوشلوغويلا ياخالانماسينلار دئيه، نارسيسيزمين قارشيسينا چيخديلار. -چيخ بيزيم خريته­دن!- دئديلر يازيق مميشه. گؤره­سن ال اوسته کيمين الي اولاجاق، يوخسا گؤتورون وورون يالان دئيير..... 

  رميشله دوموش خيمي-خيمي خيرخيرالاردان ياپيشيب، اؤز ايشلريني قاباغا آپارماغي باجارماسايديلار، ايندييه کيمي شاخسئيلري اوخونموشدو، واخسئيلري قالميشدي.  

  لوپ-لوپون ايچيندن چيخان لوپمنلرين جانلارينا اود دوشوب قيزيشما توتارکن -صاباح قارا ميگلر هانسيميزي بومبارتمان ائده­جک؟!! يئنه ده خارابا دييرمانا دؤنه جه­یيک، داها آديميزي دييرمانچي قويوب، دن کور اوغلو چاغيرا بيلميه جه یيک- دئييب، قاشينمايا دوشه­جکلر.  

  چوخ اوزون دره گئدندن سونرا، زيرپي داغلارا يئتيشديک.  " داغلار اوي! اوي! اوي! داشلار اوي! اوي! اوي! "  ماهنيسيني اوخويارکن، ياماجلاردا دينجيميزي آلديق.   

  نه ايسه بير نئچه گونه، رميشله دوموشون ميگلري، هاديشلا هوموشون باشي­نين اوستونده اوچاجاقلار. آللاه هاديشلا هوموشون جانيني بو شوغريب رميشله دوموشون قارا ميگلريندن آماندا ساخلاسين! آللاه اونلارا لومپنلییی و لومپنجیک نؤچه­لرینی چوخ گؤرمه­سین…! آمين ديين ديللره جيققيلي-ميققيلي لوپمنلر قوربان اولسون. 

  حؤرمتلي لومپن قاغالار و خانيملار اؤزونوزدن موغايات اولون…! سیزین ده يئکه باشينيزين اوستونده ميغ-ميغالار اوچسا دا، ائله بيله جکسيزکي قارا ميگلر اوچور…! 

ایت قورساغی ساری یاغ گؤتورمز

 بو گونلر آذربایجان ادبی توپلوموندا چوخ تأسوفلو وشاشیردیجی  حاشیه قونولار باش وئرمکده­دیر. بو  زوردورومدا جوجه­ریب چیچکلنمه­یه جان آتان شاختا- بورانا قارشی دیره­نن چاغداش ادبیاتیمیز آلچاق و شرفسیزجه­سینه اؤز ایچیمیزدن اسن قارا کولکلردن سوزالماغا اوغراییر. بو گون هر دؤورودن آرتیق دوزگون وساغلام  متن­لر یاراتماق یئرینه لوایی و اونون دؤوره­سینی آلان جاهیل، سادیست وعقده­ای نؤچه­لری طرفیندن ادبیاتیمیزا و شاعیرلریمیزه اخلاقسیزجاسینا ائدیلن حاشیه­وی هجمه­لر دوتموشدور. بو زور دورومدا و کئچید دؤورونده  ادبی توپلوموموز، اؤز ادبی چهره­لریمیزه ییه دوروب، اونلاری دستکله­سین دییه لوایی کیمی­لرین شخصیت و داورانیش چاتیشمامازلیقلارینا، سوء استیفاده لرینه، جیب کسمه­لرینه، توهومدن دولایی قهرمان­بازلیقلارینا، بلکه انشاءالله اوتانیب آدام اولسونلار دییه، اونلارا گؤز یوموب  روسوا ائتمه­میشدیر. و یازیقلاراولسون کی لوایی کیمی­لری مالی، انتیشاراتی، مادی و معنوی، و قلمی دستکله­میشدیر(بیریسی ده من اولام). من اؤزلویومده بو نارسیست و توهم خسته­نین اثرلرینه یازدیغیم  ایکینجی تنقیدی صراحتله و جسارتله گئری آلیب ادبی توپلوموموزدان عوذور دیله­ییرم. لوایی­نین عزیزشاعیریمیز خانیم نیگارخیاوی و آیدین آرازا یاخدیغی قارالار،ائتدیگی ایهانتلر، منجه باغیشلانمازدیر. توف بئله داورانیشلارا. بوشرفسیزجه سینه یازیلان یالانلار وایفتیرالار لوایی و اونون نؤچه­لرینین اؤلوم تومارینا دونوب، اونلارین ادبی  حیاتلارینین ختمینی اعلام ائتمیشدیر. داها دوغروسو. الله اونلارا رحمت ائتسین. بوسادیست ونارسیست خسته­سی، بو یئنی لجن­جه­سینه داورانیشی له هامیمیزی اوتاندیریب، باشیمیزی آشاغی دیکدیردی بوگون لوایی­نی یئرسیز و یا یئرلی دستکله­ییب، شیشیردیب، باشیمیزا چیخارتدیغیمیزدان، اولدوقجا پئشمانیق وتأسوف دویوروق. لوایی­نین بوحاشیه­وی کثیف داورانیشی، اونون یارادیجیلیق گوجونو، اثرلرینی و دؤنه-دؤنه متن یاراتماقدان دم وورماسینی سوروملاییبدیر. آتا بابا لارایمیز لوایی کیمی­لره  نه گؤزل دئمیشلر: (ایت قورساغی ساری یاغ گؤتورمز)

جعفر بزرگ امین(یارین)- تبریز- 2008

“جناب لوایی نه اوچون تخریب ائدیلیر” باشلیقلی

 یازی‌سینین یازیچی‌سی لوایی(لر)ه خیطاب! 

اوتانسین لار نیگارین،آیدینین قوجامانلیغینی چکه نمینلر

۱+۱+۱ادبی قوروپ

  جسارتلي و سئويملي شاعيره 

    " نيگار خياوي " يه… 

  ساچلارين گونشين سولغون چاغينا اوخشاسا دا 

  هله قوجالماييبسان 

  بارماقلاريندا اوزوک 

  ياناقلاريندا اوزوملوک 

  دوداقلارينداکي بویالی تبسسومله 

  گنج­ليیيني قورويورسان 

  قاشلاريني کامان ائديب 

  کيپريکلرينی اوخ آتيرسان 

  سسيندن قايالارا ديرماشا بيلرسن 

  آشاغي باخسان دا باخيبسان 

  دره­نين ديبينده يوخلايان قورخونو 

  قينقيتماغا نه وارکي…! 

  بير آن گؤزلویونون آلتيندان بويلانيرسان 

  بويوما باخديقجا سئوينيرسن 

  دوشونورسن کي،  

  آرتيق او ايمکله­ين کؤرپه دئييلم 

  قاچاماغي دا باجاريرام 

  اوچماغي دا 

  چوخ درين باخما منه  

  درينليکده کؤپک باليقلارييلا ووروشورام   

لوايي‌نين آپارديغي مصاحبه‌ني آچيقلاياراق...

م.سومر

 بو مصاحبه‌ني اوخودوغوم‌دا، بير پارا سوال‌لار بئينيمده يارانديغينا گؤره، اونو دفعه‌لرجه اوخويوب دوشوندوم. سونون‌دا بير سيرا سؤزلري كاغاذ اوسته گتيريب، آذربايجان ادبياتيني ايزله‌ين‌لره گؤسترمك ايسته‌ديم. مصاحبه‌ده گئدن سوال – جاواب‌لاردا بير پارا سؤزلري آچيقلاماق ايسته‌ميشم. بئله‌ليكله، باشقا قونولارا ياناشمادان، مصاحبه‌ده گئدن پارادوكس‌لارا نظر ساليريق.

بو بیر اینقیلابدیر بوشبوغاز لومپنلره قارشی

نه ایسه بیر یئردن باشلامالییدیق، باشلادیق و باشلاندیق…! باشیمیز بدنیمیزه آغیرلیق ائتسه ده، هئچ ندن چکینمه­دیک. چکینمه­یه­جییک ده. چپرلری یولوب یولا دوشمک، و یئنیدن دوشونمک ایسته­ییریک. آدلارین ایسارتیندن قورتاریب، قاباغا گئتمک، گورلارا کفن بیچیب، ایللر بویو بویلانماغا و بوی آتماغا ایمکان وئرمه­یه­نلرین سونونا چاتماق گرک. بو بیر اینقیلابدیر بوشبوغاز لومپنلره قارشی.    

  بوردا منم بغداددا کور خلیفه دیینلرین، دئیینگن کلمه­لری­نین سونو گلیب چاتیب. بارماقلاریمیزدان ایشیق یاغاجاق بوغاجاق اژدها قارانلیقلاری. قاراسی اولمایاجاق قارانقوشلاریمیزین. آغ­آپباق اولوب، قاپقارا کؤلگه­لرین جانینی آلاجاییق.   

  هئچ کیم بیزی توتدوغوموز یولدان سارسیدا بیلمز. یولوموز هر نه­یی دوزگون آیدینلاتماقدیر. یولوموز یولوموزا داش آتانلارتین داشلارینی سیندیرماقدیر.   

  هر ندن اؤنجه سینماقدان چکینمه­ییب، سینماقلاریمیزین سسیله یئنی نوتالار یاراتماغا چالیشاجاییق. قوندارما داغلاری ییخیب، چالا - چوخورلاریمیزی دولدورماغا جهد گؤسترجه­ییک.  

  مانیفیستیمیزدن لومپنلرین جانینا اود دوشه­جک. دوشونجه­میز بیر بیرینه باغلانیب، باغلی قیفیللاریمیزی آچاجاق. آچیلاجاق یئنی قاپیلار، قاپاناجاق کؤهنه-مؤهنه ائولرین زیرپی دروازالاری. داها زیرهو دئین زیرپی­لارین زیرنا قاواللاریندان چال-چاغیرلارا اینانماییب، ایناناجاییق اؤزوموزه، اؤزوموزو اؤزگه­ده آختارماییب، اؤزوموزده آختاراجاییق. هئچ بیریمیزین کؤلگه­میز اولمایاجاق، هئچ کیمه کؤلگه یاراتماییب, بیر-بیریمیزه قوشولارکن، بیر-بیریمیزدن فرقلی اولاجاییق.  

  بوت اولوب، بوت یاراتماق نیتینده اولماییب، دولدوراجاییق بیر - بیریمیزین بوشلوقلارینی.  

  کاریزماتیک سطیرلرین دالینا دوشمه­یه­رک، دیشیمیزی قیسیب، قیسیلمایاجاییق کیمسه­نین کؤلگه­سی نین آلتیندا. 

   یئنیدن دوغولوب، یئنیدن دوغوزدورماق هوسینده اولاجاییق. آدام اییسی گله­جک سطیرلریمیزدن. آداملیغیمیزی بوشبوغاز قیسیر میصراعلاردا تاپمایارکن، تاپیلاجاییق تاپیلمایان میصراعلاردا.  

  سسیمیز ساری سسلرین سسی اولمایاجاق. سسیمیز گئجه­دن دیسکینیب، اویانان سس اولارکن گئجه­نین اورتاسیندان باش قالدیران سس اولاجاق.  

                                                            :: یازیچیلار هئیتی

Bu bir inqilabdır boşboğaz lompənlərə qarşı

Nə isə bir yerdən başlamalıydıq, başladıq və başlandıq…! Başımız bədənimizə ağırlıq etsə də, heç nədən çəkinmədik. Çəkinməyəcəyik də. Çəpərləri yolub yola düşmək, və yenidən düşünmək istəyirik. Adların isarətindən qurtarıb, qabağa getmək, gorlara kəfən biçib, illər boyu boylanmağa və boy atmağa imkan verməyənlərin sonuna çatmaq gərək. Bu bir inqilabdır boşboğaz lompənlərə qarşı.   

Burda mənəm bəğdadda kor xəlifə diyənlərin, deyingən kəlmələrinin sonu gəlib çatıb. Barmaqlarımızdan işıq yağacaq boğacaq əjdəha qaranlıqları. Qarası olmayacaq qaranquşlarımızın. Ağapbaq olub, qapqara kölgələrin canını alacayıq.  

Heç kim bizi tutduğumuz yoldan sarsıda bilməz. Yolumuz hər nəyi duzgun aydınlatmaqdır. Yolumuz yolumuza daş atanlartın daşlarını sındırmaqdır.  

Hər nədən öncə sınmaqdan çəkinməyib, sınmaqlarımızın səsilə yeni notalar yaratmağa çalışacayıq. Qondarma dağları yıxıb, çala – çuxurlarımızı doldurmağa cəhd göstərcəyik.

Manifistimizdən lompənlərin canına od düşəcək. Düşüncəmiz bir birinə bağlanıb, bağlı qıfıllarımızı açacaq. Açılacaq yeni qapılar, qapanacaq köhnə-möhnə evlərin zırpı dərvazaları. Daha zırho deyən zırpıların zırna qavallarından çal-çağırlara inanmayıb, inanacayıq özümüzə, özümüzü özgədə axtarmayıb, özümüzdə axtaracayıq. heç birimizin kölgəmiz olmayacaq, heç kimə kölgə yaratmayıb, Bir-birimizə qoşularkən, bir-birimizdən fərqlı olacayıq.

Büt olub, büt yaratmaq niyyətində olmayıb, dolduracayıq bir – birimizin boşluqlarını.

Karizmatik sətirlərin dalına düşməyərək, dişimizi qısıb, qısılmayacayıq kimsənin kölgəsinin altında.

 Yenidən doğulub, yenidən doğuzdurmaq həvəsində olacayıq. Adam iysi gələcək sətirlərimizdən. Adamlığımızı boşboğaz qısır misralarda tapmayarkən, tapılacayıq tapılmayan misralarda.

Səsimiz sarı səslərin səsi olmayacaq. Səsimiz gecədən diskinib, oyanan səs olarkən gecənin ortasından baş qaldıran səs olacaq.

                                                    :: yazıçılar heyəti

آچ دمیر دروازالاری

م. خزرلی

هله ده آتلارین ناللاریندا قالیبسان

آتلی شعرلرینله چاپیرسان

داققورو - دوققورو سالیرسان

یورغون سطیرلرده

قانچاناغینا دؤنمک گرک دئییل

آرابالار خارابالیقلاردان یول سالمیر داها

روحلار یاشاییر سؤیله­دییین قالالاردا

آچ دمیر دروازالاری

چییین - چییینه گلسینلر

آدام ـ ماداملار

یییه­جکلر اتسیز سوموکلرینی

Aç dəmir dərvazaları

M. Xəzərli

Hələ də atların nallarında qalıbsan

Atlı şerlərinlə çapırsan

Daqquru – duqquru salırsan

Yorğun sətirlərdə

Qançanağına dönmək gərək deyil

Arabalar xarabalıqlardan yol salmır daha

Ruhlar yaşayır söylədiyin qalalarda

Aç dəmir dərvazaları

Çiyin – çiyinə gəlsinlər

Adam-madamlar

Yiyəcəklər ətsiz sümüklərini

Doyuncaq baxmaq istəyirəm sənə, sənələrdən azıb gəlib çatıbsan bura. Burulğanlara duşub, düşünüb düşübsən yer kürəsinə. Yer adamı olubsan. Dolub boşalıbsan. Doldurub boşaldıbsan. Boşuna başlayıb başından atıbsan hər nəyi. Nəysə qaydına qalan olmayıb. Gündüzü gecəyə qatıb ilmanqı işığı başına çəkib keflənibsən. Koramal kaytlara minib uçubsan bilmədiyin yerlərə. Yorğunluğunu qondarma oyuncaqlarla üst-bastır eləyibsən. Elə ağlayıbsan kı yanıb külə dönübsən. Yandırıb külə döndəribsən. Dön yenə də darmadağın olacaqsan. Bucaqdan-bucağa düşüb, üşüyəcəksən.

Mən də üşüyürəm, milyon ildir üşüyürəm. Üşütmə düşüb sümüklərimə. Soyuq alıb sansorsuz boğazımı. Boğaz olmur daha kəlmələrim. Kar olub səsim. Səsim səsinə çatmayacaq. Sabah beyniboş saniyələrin danq – dunqunu beynimdən qopacaq. Qopalağımı götürəcək zaman. Zəhmətə düşməsin allah o əkbər deyənlər. Döyməsinlər titrək addımlarını. Adım qəbir daşında qalsa da, qalan deyiləm qaranlıq qəbirdə. Qurtların qarnında oturub, çıxacam son mənzildən. Məni aparan qurtların marağına yatıblar quşlar.

Nə gözəldir quşlara yem olmaq. Nə gözəldir pəlmələrdə üçmaq. Qorxmayın uçsam da sümüklərim hələ qəbirdədir. Qurtların dişi batmadı sümüklərimə. Sümsünmək istəmir ayaqlarım daha. Dırnaqlarımı tutan olsa, qadasın alaram. Ölünün dırnaqlarını tutmaq savabdır. Dırnaqtutanların havası sümüyümə düşür. Dırnaq arası oxumaq istəyirəm. Mənə bir hava çalın kı yenidən dirilim.