هادی قاراچای شعری- اسکی چاغلار سسی

(بیرینجی بؤلوم)

سورگونده یارانان ادبیات گنل­لیکله نوستالئژیک فضالار، رومانتیک دوشونجه­لر و مضمونلارا آلیشمیشدیر. مؤلف(شاعر و یازیچی و…) باشقا سیاسی، اجتمایی و کولتور و باشقا بیر توپلوم پئسیکولوژیکی دورومدا یاشادیغیندان، اؤز یئرلی توپلومونون گوندم دورومونو ایچدن یاشایانلار کیمی دویوب، دنه­ییب، لمس ائده بیلمزلر منجه. یئرمی ـ  اوتوز ایل اؤنجه گونئی آذربایجانی ترک ائدنلر، ایندیکی گونئیین دورومونو، دریندن و ایچدن دویا بیلمه­دن بوراداکی باش وئرن اولایلار و تلاطوم­لر فیرتینالاریندا و یاشامین یئنی یارامازلیقلاری و سیخینتیلاریندا و فضالاریندا یاشامادان،یالنیزخبرلر و اینتربت یازیلاریلا و ائشیتمه­لرله ایلگیله­نه بیلرلر آرتیق.

بوگون هادی قاراچای، والی گؤزه­تن، لاله جوانشیر، سلیمان اوغلو، زیبا کرباسی(بوکی آصلا) و باشقا یورد ـ دیشیندا یاشایان شاعرلرین شعرینده، گونئیین توپلومسل، سیاسال و پئسیکولژیک دورومونون گوندم دؤیونتوسو آزاراق دویولا بیلر. (اولار ایچری­ده­کی­لر کیمی یانیب قوورولمادان اودا اوزاقدان ال دوتما کیمی بیر دورومدادیرلار و اونلارین شعری آرتیق نوستالژیک و سطحی رومانتیک فضالار و حسرت و دیلکلری و یا یاشادیقلاری اؤگئی و غریبه توپلومون فضا و دورومونو عکس ائتدیره بیلر. آرتیق و هئچ ده دوغما اولابیلمز. هادی قاراچایا گلدیکده بو عزیز شاعریمیز آذربایجانیمیزدا تانینمیش بیر شاعردیر و اونون ذاتن و روحن شاعر اولدوغوندا کیمسه­نین قوشقوسو یوخدور. آما سؤز قونوسو هادی قاراچای و اونونلا یاشید شاعرلریمیزین چاغداش و مدرن بیرشاعر اولوب اولمامالاری­دیر. سایین هادی بی دن ایکی: «بئچه­لر بانلایاندا» و«باداملیقلار» شعر توپلولارینی، عزیز شاعریمیز اولکر بی منه چاتدیرمیشدیر و بو اوزدن اونا مینتدارام. هادی قاراچایین شعرلرینین کاراکترینی آراشدیریب اینجلمه­سینی بئچه­لر بانلایاندا شعر توپلوسونون «اؤن سؤزیئرینه» یازدیغی ایلک شعریله باشیلاییرام:

«سارایلارین قپیک - قوروش دیلنچیسی دی/ باکیره قیزلارین/ قولاق­لارینین قیزیل سیرغاسی/ و دؤشلرینده/ شاهلارین دوداقلاریندان قالمیش اؤپوش سئلیگی/ و ایندی/ دونیانین گؤزلرینده کیشنه­ین/ آغ آپباق قانادلی بیرآت/ بابکین سیریلمیش قیلینجی/ بئیره­گین قانلی کؤینه­یی/ دؤیوش سنگرینده عسگرین سون گوللـه­سی/ و باغداد دا/ آمریکالی عسگرلرین یوخوسونا ایشیین/ عرب جوجوغونون سحر سیدیی/ آه ای مبارک دیل/ وای قوجامان شعر»

دوغزوسو مدرن شعر اؤزللیکلرینی آنیمسایاندا { ساختار و بافت عمودی)، دیل ایچینده یئنی بیر دیل و نحو یاراتماق، دیل ـ ایچی تصویرلر(سؤزجوک-تصویر)؛ مدرن فضا، ایبهام(یوزوملاناسی اولان متن)،سطیرلر و بندلر آراسی اؤرگنسل(ارگانیک) ایلیشگی،چاغین نبضینین شعرده دؤیونتوسو و شعرده دیلین آماج اولماسی، بوگون شعر دیلینده باش وئرن بیر اولای­دیر و اوندا مضمون و معنادان اؤنجه دیل اولای­لاری و اویونلاری اؤنمسه­نیر. شعر باشی باغلی و گیزلی بیر متن اولاراق نورمال و معیار دیلین پرنسیپلرینی پوزمالی­دیر. بو شعرده هر شئی آچیقجاسینا دئییلیبدیر. و دیل بیر آراچ کیمی شاعرین سیاسی و ایدئولوژیک و میللی دوشونجه­سینی کؤچورمه­یه قوللانمیشدیر. دیلده و بیاندا بیر قریبه­لیک و دییشیک­لیک و اولای گؤرونمه­ییر. بو شعر، شعر دیلی دئییل. یعنی اولای­لار دیل-ایچی دئییل، دیل- دئشی باش وئرمیشدیر. شعرده متن- دئشی دؤنوش و رجعت وار. بو شعر دلالت­لره ال اوزادارکن  اوندا بیان عادی­دیر. شعرین عمودی قورولوشو یوخدور و شعرین بندلرینین بیر-بیریله قارشیلیقلی ایلیشگیسی گؤرونمه­ییر. اؤرنک اوچون شعرین سون ایکی سطیری: «آه ای مبارک دیل(موبارک یازیلمالی­دیر ان آزی) / وای قوجامان شعر» بیر شوعار کیمی اولاراق باشقا سطیر و بندلریله معنا و مضمونجا ایلیشگی­سیزدیر و یا 7و8-جی سطیرلرین ایلگیسی،10و11و12-جی سطیرلریله نه اولابیلر؟ بو شعر معنا داشیان بیر شعر اولاراق اوندا مضمون داغینیقلیغی دا گؤزه چارپیر. دیشاری فورماسیندا شعر سربست و وزنسیز اولورسادا، دیل و فضا و آنلام اؤزریندن بیر اسکی شعردیر. داها دوغروسو، آمریکالی عسگرین وباغداد باش کند سؤزجوکلرینین لاپدان و ایلگیسیز شعره یوکلنمه­سی اونو مدرن و چاغداش دورومونا سالابیلمه­میشدیر.بو شعرده شعریت یالنیز 7،8،13،و16-نجی سطیرلرده، او دا باشقا سطیرلرده گئدن مضمون و معنایلا ایگیسیز گؤرونمکده­دیر. بو شعرده شاعر یالنیز بیرشاعرکیمی دئییل بیر دؤیوشچو کیمی سییریلمیش قیلینجی دوشونور.

 بو گونکو آنلامدا شعر، شعردیر و شاعیر، شاعیر و شعرده ایلک اؤنجه فورما و استئتیکا لذتی و سونرا معنا و دوشونجه اودا فورمایلا بیرلشمیش دورومدا(شعرین ذهنی فورماسی) اؤنمسه­نیر. و هادی قاراچایین بوتون شعرلری معنا داشیان و «دلالت­گر»دیر و دیل آماج دئییل و بیرآراچ کیمی قوللانمیشدیر و شعرینین کاراکتئری شوعارچیلیق، مضمونچولوق و آذربایجانین یوزو بلکه مینلر ایل بوندان اؤنجه دوروملارینی و فضالارینی دیل ـ دئشی تصویرلریله بیان ائتمکده­دیر. بومقاله­نین آردیندا شعرلردن فاکتلار گتیره­جم بو قونولاریله ایلگیلی.

 بزرگ امین(یارین)-تبریز- قیش-1387